Artikel Eindhovens Dagblad 25-11-2019

Vluchtelinge Palwasha Banai uit Eindhoven gered door Van Gogh

INTERVIEW EINDHOVEN/NUENEN

De Afghaanse vluchtelinge Palwasha Banai uit Eindhoven schreef een boek over de positieve invloed die Vincent van Gogh heeft gehad op haar leven in Nederland. “Ik ben naar het Vincentre in Nuenen gefietst en dat besluit heeft mijn leven veranderd.”

Miriam van den Nieuwenhof 25-11-19 in het Eindhovens Dagblad

De Afghaanse Palwasha Banai. © FotoMeulenhof

Hel in Afghanistan, waanzin in Nederland en redding via Vincent van Gogh. Vluchtelinge Palwasha Banai beschrijft haar leven in het boek Demonen overwonnen. “Ik begon ermee aan het sterfbed van mijn vader. Zo kon ik omgaan met de stress,” vertelt ze in Nuenen aan de keukentafel bij Alice Michels, de vrouw die haar in 2016 opving. “Ik wilde mijn verhaal achterlaten. Het ging erg slecht met me.”

Citaat uit het boek: Het leven voelde zwaar, zwart en zonder perspectief. Zo doorgaan, bedacht ik, was uitzichtloos. Dat wilde ik niet.

Zeventien jaar geleden vluchtte ze uit Afghanistan met de verwachting dat ze in Nederland een beter leven kon beginnen. “Ik was het negende kind. Twee dagen na mijn geboorte is een broer doodgeschoten. Men noemde mij ‘schom’, Afghaans voor iemand die ongeluk brengt. Dat achtervolgt je tot je dood. We waren anti-Russisch. Mijn oudste broer vluchtte, mijn vader moest de gevangenis in. Ik zag de moord op mijn buurvrouw.”

Het maakt haar een lastig kind, bang en opstandig. “Maar mijn jeugd kende ook fijne momenten. Aan mijn dieren koester ik warme herinneringen.”

Burgeroorlog

De situatie escaleert als de Russen zich terugtrekken en jihadgroepen elkaar bevechten in een burgeroorlog. Het gezin verschuilt zich in een schuur.

Iedereen was elke seconde van de dag bang om dood te gaan. Niemand durfde buiten de bescherming van de vier muren te komen.

Als in 1992 een vijandige stam aan de macht komt, vlucht de familie. Eerst binnen Afghanistan, later naar Pakistan en Iran. Het gezin keert terug als de situatie ‘rustig’ is. Rust die voortvloeit uit het strenge regime van de Taliban, vooral voor vrouwen. Ze verkopen het huis. Van de opbrengst worden mensensmokkelaars betaald. Zij regelen in 2002 de vlucht naar Nederland.

“Ik dacht: nu komt alles goed. Maar ik werd behandeld als terrorist en moest met handboeien om naar de gevangenis. Pas na een maand mocht ik naar het opvangcentrum in Eindhoven. In 2004 kreeg ik een verblijfsvergunning. Eindelijk.”

Maar juist dan spelen trauma’s op. Ze komt terecht in de medische molen: “Huisarts, psychologen, psychiaters, traumacentrum, medicijnen, therapie, groepsgesprekken, alles is geprobeerd, niets hielp.”

Documentaire

Het overlijden van haar vader werpt haar ver terug. Het gaat slechter dan ooit en ze ziet geen uitweg. Tot ze een documentaire over Vincent van Gogh op tv ziet. “In de documentaire werd verteld wat het voor hem betekende om te schilderen. Zijn leven vond ik heel interessant. Hoewel ik geen energie had om ergens heen te gaan, ben ik toch naar Nuenen gefietst.”

Na het twee uur bestuderen van het leven van Vincent van Gogh dacht ik bij mijzelf: hij raakte zijn spanning met schilderen kwijt. Ik kan misschien mijn spanning kwijtraken met schrijven.

“Ik ging naar de receptie van het Vincentre en vroeg of ze mij konden helpen. Ik kreeg het mailadres van de personeelsco√∂rdinator van het museum. Dat was Alice en ik mailde haar.”

Michels: “Dat was het moment dat ik het heb opgepakt en de situatie langzaam ging verbeteren. Ze werd kind aan huis en voelde dat we vertrouwen in haar hadden. Ze is veel sterker geworden doordat mensen lief voor haar waren en kansen gaven. Ik ben op zoek gegaan naar iemand die met het boek kon helpen en vond Paul van den Bosch. Hij redigeerde de tekst en liet haar nadenken over wat ze had geschreven.”

Van den Bosch: “Ik gaf haar opdrachten om de situatie in Afghanistan te leren begrijpen. Liet haar terugdenken, de geschiedenis uitzoeken en haar eigen rol overdenken. Voor het boek en voor haar eigen verwerking.”

Banai knikt: “Het opnieuw beleven was heftig maar het hielp. Het gaat veel beter met mij. Ik gebruik nauwelijks medicatie en krijg een baan. Het boek is af, mijn verhaal ligt nu in handen van de lezer.”

Het boek Demonen overwonnen wordt maandag [25-11-2019] gepresenteerd in de Regenboogkerk in Nuenen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *